اجتماعی که زندگی می کنیم با توجه به شرایط زمانی و مکانی، موضوعات گوناگونی مطرح می شوند که شناخت و فهم و طرح آنها  در جامعه برای مسئولان و نمایندگان کُرد در هر شهر کُردنشینی ضروری و اساسی می باشد که نقش مهمی در شکوفایی و ذهنیت اجتماعی افراد داشته که اگر به طور جدی به آن اهمیت داده نشود، ممکن است در آینده لغزشهای اجتماعی و خسارات جبران ناپذیری برای جامعه و فرهنگ ما داشته باشد که یکی از آن موضوعات مهم «مسأله ی هویت» یک جامعه یا ملت یا قوم می باشد که مخصوصاً در جهان امروز اولویت خاصی برای جوامع ملت¬های دنیا پیدا کرده است که پرداختن به آن می تواند به پرسش¬های چندی پاسخ مناسب ارائه دهد: من کیستم؟ ما کیستیم؟ فرهنگ ما چیست؟ تاریخ ما کجاست؟ نقش و مسئولیت ما در این زمینه چیست؟ و سؤالاتی از این قبیل که امروزه مدام در محافل اجتماعی و سیاسی اقوام و ملت¬های مختلف دنیا مطرح می شوند که پرداختن به آن تلاشی مناسبی جهت ارائه ی پاسخ به این کیستی و چیستی هاست.( زارع، اکبر، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، زمستان 1390 )
پیتر بوگ، هویت را اینگونه مطرح می کند که مجموعه ی معانی به کار برده شده توسط خود، در یک موقعیت یا نقش اجتماعی می باشد که این معنا مشخص می کند که او که می تواند باشد؟ این معانی به جای معیار یا مرجعی به کار می رود تا اینکه دانسته شود فرد کیست. هویت در لغت به معنای چیستی و کیستی می باشد و از نیاز انسان به شناختن و شناخته شدن سرچشمه می گیرد.( معظم پور، اسماعیل، نشریه نامه ی پژوهش ص 1)
به لحاظ لغوی واژه ی هویت ( Identity ) از واژه ی  Identiast مشتق شده و به دو معنای ظاهراً متناقض به کار می رود: 1- همسانی و یکنواختی مطلق 2- تمایز که در برگیرنده¬ی ثبات یا تداوم در طول زمان. گرچه دو معنای نام برده متناقض و متضاد به نظر مي‌آيند، ولي در اصل به دو جنبة اصلي و مكمل هويت معطوف هستند.( «گردآوري: احمد گل محمدي/صفحه: 222/نشر: ني/تهران» )  به بیانی دیگر منظور از هویت، احساس تعلق به مجموعه ای مادی و معنوی می باشد که عناصر آن از قبل شکل گرفته اند، هویت را فرایند پاسخ گویی آگاهانه فرد، قوم یا ملت به پرسش¬هایی از حال حاضر خود و از گذشته اش نیز می توان تعریف کرد؛ اینکه کی بوده؟ چه بوده؟ کجا بوده؟ و چه هست؟ به عبارتی متعلق به کدام قوم، ملت و نژاد می باشد؟ خاستگاه اصلی و دایمی¬اش کجاست؟ دارای چه فرهنگ و تمدنی بوده؟ و چه نقشی در توسعه ی تمدن جهانی داشته؟ و امروزه صاحب چه جایگاه سیاسی – اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی در نظام جهانی است؟ و سرانجام ارزش¬های مهم از هویت تاریخی او تا چه حد در تحقق اهداف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه کارساز خواهد بود؟ ( یوسف زاده، حسین، روزنامه ی 30/5/1378 )
به طور کلی هویت مجموعه معانی می باشد که چگونه بودن را در خصوص نقش¬های اجتماعی به فرد القاء می کند. هویت به زبان خیلی ساده مانند شناسنامه است؛ ولی به جای اینکه شناسنامه صوری و شکلی باشد، شناسنامه¬ای است که بنیادهای توجیهی انسان را در متن بررسی می¬کند، به تعبیر دیگر از ریشه¬ها با ما گفتگو می کند؛ یعنی انسان¬ها از هویت به عنوان شناسنامه¬ی ریشه ها برای توجیه خودشان در ارتباط با دیگران استفاده می¬کنند، حتی به طور غیر مستقیم، برای جایگاه خود در خلقت نیز از آن بهره می¬گیرند.( بر گرفته از مقاله ی « عوامل عناصر هویت ساز در عصر ارتباطات» در گفتگو با خانم قادری، عضو هیأت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تر بیت مدرس).
     هویت بیشتر در دو قالب هویت فردی و هویت اجتماعی مطرح می شود که در هویت شخصی یک شخص با ویژگی¬های فردی مورد بررسی قرار می گیرد که در علم روانشناسی کاربرد دارد، اما در هویت اجتماعی ما با یک نسل روبرو هستیم.( منصور نژاد، محمد،( بی تا)، کتاب دین و هویت صفحه ی 31).
    هویت یک قوم یا ملت طی گذر¬زمانی و تاریخی خاص شکل گرفته و امروزه به صورت مجموعه¬ای کامل از نظام شخصیتی یک قوم یا ملت در بین اقوام و ملل دیگر نمایان گشته است، که اگر ما امروزه نتوانیم این مجموعه¬ی کامل هویتی را که آبا و اجداد ما در طول تاریخ برای ما به یاد¬گار گذاشته ایم، بطور قطع از آن خواهیم گسست و به هویت دیگری خواهیم پیوست. امروزه هویت فرهنگی که در واقع بخشی عظیم و مهم از هویت اجتماعی یک ملت یا قوم می¬باشد؛ تا جاییکه از بین هویت¬های متعددی که در یک شخص عمل می¬کند، هویت فرهنگی برجستگی خاصی دارد، به همین خاطر آسیب پذیر¬ترین بخش هویت ملی و قومی جوامع می¬باشد که اگر بطور جدی راهکارهایی برای آن یافت نشود به یک نوع بحران هویتی و آن هم در سطح فرهنگی و تاریخی مواجه خواهیم بود. زبان و ادبیات هم یکی از واقعیت¬های مهم و اساسی شکل گیری هویت اقوام و ملل در حیطه¬ی فرهنگی می¬باشد که نکوداشت و پاسداشت آنها برای فردفرد جامعه لازم و ضروری می باشد. ما کُردها خوشبختانه هویت تاریخی و فرهنگی خاص خود را داریم، اما متأسفانه امروزه چندان به دنبال توسعه و ترقی و مطرح کردن آن در سطح کشور، منطقه و جهانی آن نبوده¬ایم، تنها به داشتن آن افتخار می کنیم و در شعارهای انتخاباتی خود آن را طرح توسعه¬¬¬ی آن را پیش می¬کشیم، ولی در پی اجرا و پی¬گیری و برنامه ریزی دقیق و حساب شده جهت نگه داشتن و ماندگار کردن آن نبوده ایم. هویت تنها این نیست که بگوییم ما دارای فلان تاریخ عظیم یا فلان فرهنگ، ادبیات و زبان هستیم؛ مهم این است که در پی رشد و شکوفایی آن باشیم و نگذاریم زبان و ادبیات ما از کاروان رشد و ترقی جهانی زبان و ادبیات¬های دیگر اقوام و ملل ¬جهان عقب بیفتد. آن را از عواقب منفی تأثیر و تأثراتی که امروزه با توجه به نزدیک تر شدن افکار و اندیشه¬ها و فرهنگ¬های مختلف جهانی میان هویت های مختلف اقوام و ملل جهانی پیش آمده برهانیم و یا از این تأثیر و تأثرات بتوانیم جنبه¬های مثبت آن را برای هویت ملی خود فراهم کنیم. 
   امروزه در جامعه، نقش فرد به عنوان یکی از افراد جامعه در مقام نماینده، فرماندار، شهردار و حتی یک کارمنده ساده¬ی شهر یا ناحیه بسیار مهم بوده؛ تا جاییکه اگر چنین اشخاصی نقش خود را در قبال هویت و نیاز روحی ـ روانی و فرهنگی جامعه احساس نکنند، یا اصلاً نقش و مسئولیت خود را در این زمینه در قبال جامعه و مردم خود ندانند، بدون شک هویت ملی یا قومی افراد آن جامعه، کم کم از رخسار آن جامعه برداشته می شود و افراد آن جامعه مجبور به پناه بردن به هویتی غیر از مردم جامعه¬ی خود می¬شوند و زمینه¬ را برای بروز و ظهور پذیرش فرهنگ بیگانه فراهم می کنند و به نوعی مورد تهاجم ار می¬گیرند؛ فرهنگی ¬که اولین تأثیر منفی آن در عملکرد کارمند و مسئوول هر شهر، ناحیه و منطقه خود را می¬نمایاند؛ بدین معنی که کارمندان و مسئولان شهر یا ناحیه و منطقه¬ای به جای توجه به خواسته¬های برحق جامعه و مردم خود، به منافع و مقاصد اصلی خود و در سطح جزئی¬تر به خواسته¬های اقوام بسیار نزدیک¬ خود و یا افراد خاصی که در راستای منافع شخصی¬شان عمل می¬کنند می¬اندیشند، در سطح وسیع¬تر، این بحران را در تصمیم سرمایه¬داران و ثروتمندان یک شهر یا ناحیه می بینیم که سعی می¬کنند به جای سرمایه¬گذاری در شهر و دیار خود، سرمایه¬ و دارایی¬های کلانشان را به شهرهای بزرگتر و حتی کشورهای خارج منتقل کنند، چیزی که امروزه به آن بحران هویت گفته می شود. از این منظر بحران هویت واژه ای است که به وسیله ی اریکسون برای توصیف ناتوانی افراد در قبول نقشی که جامعه از آنان انتظار دارد، به کار رفته است.( شرفی، 1370 : 2- 181 ). محمد عبداللهی هم بحران هویت را اینگونه تعریف می کند« بحران هویت به معنای گسستن و بیگانه شدن انسان از اصل و جوهر خویش و پیوستن به اصل و جوهری دیگر یا تعدد و تنوع هویت¬های جمعی و خاص گرایانه و ضعف هویت جمعی عام در درون یک جامعه بوده و دربرگیرنده¬ی آن چیزی است که جامعه و افراد را در فرایند گسستن¬ها و پیوستن¬ها با مشکل و ابهام روبه رو می سازد.( عبداللهی، 1375 : 79 ). 
     در شهر و جامعه¬ی ما این گسستن و پیوستن¬ها در حیطه¬ی فرهنگی بیشتر رخ داده و در قالب سود و منفعت شخصی، عدم کاربردی کردن زبان مادری خود و کم ارزش جلوه دادن بخشی از خرده فرهنگ¬های مفید و آداب و رسومی که نشانه ی موجودیت یک قوم یا ملت می¬باشد رخ نموده است؛ مثلاً در جامعه کُردی ما افراد در عرصه¬ی هویت ملی به دنبال الگوهای ملی برای تحول جامعه¬ی خود نمی روند؛ مثلاً زبان کُردی که یکی از مهمترین الگوها و مشخصه¬های هویتی ملی و جمعی ما می¬باشد، متأسفانه نتوانسته در تحول جامعه¬ی علمی و دانشگاهی، فضای فکری جامعه و خلاقیت جمعی ما نقش اساسی داشته باشد، و آن هم به عدم احساس نیاز به آن زبان در جامعه و کشور ما نشأت می گیرد. زبانی هم که احساس نیاز و تعلق خاطر برای آن وجود نداشته باشد مطمئناً کم کم از بین خواهد رفت؛ زیرا دیگر ابزاری مثل زبان که هویت تاریخی و اجتماعی ماست جهت انتقال و توسعه¬ی میراث فرهنگی، تاریخی و فکری کُردی ما به نسل¬های آینده وجود نخواهد داشت تا با آن تولیدات، کالاها و فرآورده¬های علمی و هنری و فرهنگی خود را به نسل آینده خود و نسل آینده¬ی دیگر اقوام و ملل ایرانی برسانیم و به آنان نشان دهیم که¬ خود دارای شخصیت اجتماعی و تاریخی قابل ملاحظه¬ایتیم. ما بیشتر سعی کرده ایم که از زبانی دیگر غیر از زبان کُردی برای این امر استفاده کنیم که این هم چندان در قالب توسعه و زنده نگه داشتن هویت ملی و ایرانی ما به عنوان یک کُرد در برابر هویت¬های ملت¬های دیگر دنیا نمی گنجد. مهم این است که در حین دانستن و فهمیدن زبان¬های دیگر، زبان خود را نیز¬ فراموش نکنیم و به آن خدمت نماییم و با آن زبان¬ها، زبان خویش را نیز پویا و فعال سازیم.  ما هنوز هم در زمینه¬ی مسایل فرهنگی به دنبال منافع شخصی خود هستیم، چندان به منافع عمومی توجه ننموده ایم. توجه به زبان و ادبیات قوم و ملت، خود نوعی منفعت عمومی می¬باشد که چندان آن را در نظر نگرفته¬ایم، اگر هم در این قدم برداشته¬ایم کافی نبوده و بیشتر منفعت شخصی خود را در نظر داشته¬ایم، به همین خاطر هیچ نوع احساس نیاز علمی و ادبی در بین مردم کُرد و روشنفکران، ادیبان، نویسندگان و شاعران غیر کُرد و حتی میان کارکنان دولت هم جهت اهتمام ورزیدن و حساب بردن از آن برای زبان و ادبیات کُردی بوجود نمی¬آید و رغبتی به فراگیری و توسعه¬ی آن زبان نخواهند داشت، تأثیر این مسأله تا حدی است که حتی نمایندگان مجلس ما هم سالهاست بی اهمیت از کنار آن گذشته¬اند و نیز جهت تحقق این امر عظیم به تشکیل ائتلافی با دیگر نمایندگان کُردنشین¬ دست نزده و در نتیجه در سطح قانون¬گذاری در صدد ارائه¬ی تنها طرح و لایحه¬ای برای این امر بر نیامده¬اند.¬
 برای این امر عظیم باید بیشتر به فعالیت¬های فرهنگی و ادبی¬ روشنفکران، نویسندگان و شاعران جامعه؛ مخصوصاً نمایندگان و دانشگاهیان عزیز ما نظر داشت که متأسفانه این امر چندان مورد توجه و استقبال قرار نگرفته است، پس در اینجا جا دارد که از نمایندگان، مسئوولان، دانشجویان و اساتید محترم کُرد دانشگاه¬های سراسر کشور گلایه و انتقاد نماییم؛ زیرا چندان به در فکر توسعه¬ی زبان و ادبیات کُردی که هویت و موجودیت واقعی ما کُردها می باشد نبوده¬اند، استادانی در حوزه¬ی ادبیات می شناسیم که هر چند دکترای ادبیات دارند، ولی متأسفانه مقاله¬ای یا تحقیق و پژوهشی و یا تطبیقی در رابطه با زبان و ادبیات ملی خود جهت معرفی و آشنایی زبان و ادبیات و فرهنگ کُردی به اساتید و دانشجویان دیگر اقوام و ملل ایرانی ارائه نداده اند و یا حداقل دانشجویان کُرد را نیز چندان ترغیب به تحقیق و پژوهش در این زمینه ننموده اند، اگر هم بوده باشد از تعداد انگشتان دست فراتر نمی رود. از طرفی دیگر استادان و دانشجویان کُرد هم متأسفانه با توجه به داشتن حس قومی و ملی¬ای که دارند تا حالا در زمینه¬ی رشته خود حداقل کتابی را از میان کتب علمی مختلف مربوط به رشته خود را به زبان کُردی ترجمه نکرده اند تا زبان ملی خود را علمی¬تر کنند و مردم جامعه¬ی خود بدان احساس نیاز کنند و از دولت و نمایندگان مجلس خود بخواهند که نیاز آنان به تدریس زبان کُردی در مدارس و دانشگاه¬ها را تأمین نمایند. البته منکر این نیستیم که دانشجویان در برگزاری مراسمات کُردی و فعالیتهای روزنامه نگاری واقعاً نقش فعالی داشته¬اند، اما تنها این موارد کافی نیست. ما در حفظ و نگه داشتن هویت خود باید تمام جوانب رشد و ترقی آن را در نظر بگیریم، چرا در کنار این فعالیت¬های فرهنگی و روزنامه نگاری به ترجمه کتب علمی و تألیف پژوهش¬های علمی در رابطه با زبان و ادبیات کُردی که توانایی آن را هم داریم اقدام نکنیم؟؟؟
        ما در این رابطه واقعاً با این گونه مسائل در قبال جامعه ی خود بی¬تفاوت بوده و کاملاً سهل انگاری و غفلت ورزیده ایم، همین مسائل می باشد که در آینده هویت و موجودیت ما را برای نسل آینده ما به خطر خواهد انداخت. متأسفانه¬ نمونه¬ی برجسته در این رابطه همین تبلیغات کاندید¬اهای قبل از نتایج انتخابات نمایندگان محترم شهر در سالهای گذشته تا حال بوده که وعده¬های ¬تقدیم لایحه جهت تأمین اعتبار برای این امر به مجلس و نظارت بر حسن اجرای آن را به مردم جامعه¬ی خود می¬دهند، اما ¬ به محض راه¬یافتن به مجلس فراموش می¬کنند که چه¬کسی بوده و از کجا آمده¬ و چه وعده¬هایی به مردم جامعه¬¬شان داده¬اند. عدم توجه به زبان و ادبیات کُردی باعث خواهد شد که در آینده شاعر، نویسنده، هنرمند، موسیقی¬دان و ادیب در کارنامه¬ی زبان ، ادبیات و فرهنگ کُردی نداشته باشیم و همیشه  به زبان، ادبیات ، موسیقی و هنر بیگانه نیازمند باشیم. به همین خاطر لازم و ضروری است که در این رابطه بیشتر دقت کنیم و فعالانه جهت بهبود این امر تلاش نماییم، لذا خاضعانه و خالصانه از نمایندگان محترم دولت، مسئوولان بلندپایه¬ی شهر و اساتید محترم و دانشجویان عزیز خود استدعا دارم که نسبت به این مسأله بی¬تفاوت نبوده، بلکه باید بسیار حساس باشند و بیشتر به آن توجه نمایند. این مطلب تنها گوشه هایی از این مسأله بود که آنهم از نگاه ادبی و فرهنگی بیشتر به آن پرداخته ام که اگر بخواهیم وسیع تر و از جنبه های مختلف به آن بپردازیم بحث و بررسی زیادی می¬طلبد.
منابع و مآخذ
ـ زارع، شاه آبادی، ابراهیم آبادی، اکبر،مهدی، ( 1389)، « بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با بحران هویت فرهنگی در بین دانش آموزان دبیرستانی تبریز» فصلنامه ی تحقیقات فرهنگی، دوره ی 4، شماره 4، زمستان 1390، صص 207-228
ـ شرفی،م(1370)« جوان و بحران هویت»، ماهنامه سروش، شماره پنجم، صص 98-132
ـ عبداللهی، م(1377)، « بحران هویت»، چکیده ی اندیشه ها، سال هشتم، شماره 50 ، صص 25-28
ـ گل محمدی، احمد،( بی تا ) جهانی شدن، هویت، فرهنگ، تهران: نشر نی
ـ منصور نژاد، محمد، ( بی تا )، دین و هویت، تهران: انتشارات تمدن ایرانی 
نشریه روانگەـ دانشگاە علوم پزشکی تبریز
مدیر مسئول و صاحب امتیاز : ایوب محمد نژاد